YNAB – You need a budget

Sinds ik ziek werd ben ik er zo’n 30% in inkomen op achteruit gegaan. Bij een parttime inkomen merk je dat goed! Long story short, ik kwam niet meer uit met mijn geld. Dat kwam ook omdat ik ziek was en geld wel het laatste was waar ik me druk om kon/wilde maken. Dus teerde ik in op mijn spaargeld.

Maar daar moet natuurlijk wel een keer een einde aan komen, anders komt er een keer een einde aan het spaargeld! En dus heb ik twee maanden geleden eindelijk eens alles goed op een rijtje gezet. Eerst deed ik dat in een Excel-bestandje, maar al snel ontdekte ik het programma YNAB – You Need A Budget. Dit is een budgetteerprogramma waar je heel makkelijk al je inkomsten en uitgaven kan invoeren. Ook kun je geld opzij zetten voor uitgaven die bijvoorbeeld maar eens per drie maanden of eens per jaar terugkomen. En je kunt sparen voor leuke doelen, zoals bijvoorbeeld een vakantie.

Het idee achter dit programma is dat je budgetteert tot nul. Dat wil zeggen dat elke euro die binnenkomt direct een bestemming krijgt: boodschappen, kleding, huur, sparen. Dat klinkt heel streng, maar het programma gelooft er juist in dat je vervolgens flexibel moet zijn met je budget. Als bijvoorbeeld je hele familie onverwacht een week op bezoek komt heb je meer geld nodig voor boodschappen. En dat is prima, want familie is belangrijk. Dus kijk je uit welk budget je dit kan halen.

De makers van YNAB geloven erin dat je uiteindelijk steeds beter leert voorspellen hoeveel geld je nodig hebt in elke categorie. Door je bewust te zijn van wat je nodig hebt en hoeveel je uitgeeft zul je uiteindelijk geld overhouden, ook met een klein inkomen. Vooral doordat je niet meer steeds wordt verrast door onverwachte uitgaven! Ik gebruik het programma nu een maand en ben zeer enthousiast. Het is zeer gebruiksvriendelijk en heeft bovendien een handige mobiele app waardoor je al je uitgaven direct kan bijhouden. Daarnaast krijg je regelmatig mailtjes over de filosofie achter YNAB en over leren budgetteren.

Het enige nadeel van YNAB? Het kost geld. De eerste 34 dagen zijn gratis, maar daarna betaal je $6.99 per maand. Op dit moment vind ik het dat waard. Ik kan me voorstellen dat als ik over een paar maanden helemaal gewend ben aan mijn nieuwe budgetten, ik het programma dan niet meer nodig heb.

Posted in geld | Leave a comment

Hardloopdoelen

De afgelopen weken kwam er weinig van sporten. Ik was een paar keer half ziekig en was in mijn hoofd druk met nieuwe diagnoses e.d. Het kwam er dus gewoon niet van. Maar toen mijn verkoudheid eindelijk over was, was het hoog tijd om plannen te maken voor het nieuwe jaar dat inmiddels alweer een maand oud is!

Geinspireerd door Nydia van Voorthuizen in de nieuwste Runner’s World is het eerste doel klein: in de maand februari elke dag (vanaf gisteren, 4 februari) minimaal een mijl (1,6 km) hardlopen of een kilometer zwemmen. Door elke dag een kleine afstand te lopen bouw je zowel conditie als regelmaat op, zonder dat je oververmoeid raakt. Het kleinste leuke rondje bij mij in de buurt is 2,3 km, dus daar zal het vaak wel op neerkomen. Gisteren ben ik begonnen met dit kleine rondje. Vandaag liep ik 5 km intervaltraining op de atletiekbaan. De kop is er af!

Doel 2: over niet al te lange tijd een 5 km-wedstrijdje lopen. Ik vind het altijd erg fijn om ergens naar toe te werken met trainen, dat helpt me om mijn focus te behouden en ook met slecht weer/geen zin/andere slechte excuses toch te gaan trainen. Na het hele internet te hebben afgestruind naar een leuke wedstrijd is mijn keuze gevallen op de Venloop op 31 maart in (je raadt het al) Venlo. Dat moet een erg leuke loop zijn met duizenden deelnemers. Dat vindt ik altijd erg fijn, want ook als je in de achterhoede loopt (zoals ik) heb je dan nog genoeg medelopers om je heen en loop je niet alleen. Het is bovendien erg gezellig met veel toeschouwers langs de kant!

Doel 3 volgt als doel 2 behaald is: het lopen van een 10 km-wedstrijd. Dit heb ik jaren geleden 1 keer gedaan en vond ik eigenlijk leuker dan 5 km. Je loopt net wat rustiger, waardoor je tijd hebt om om je heen te kijken en te genieten van de wedstrijd en de omgeving. Maar voor 10 km moet ik echt nog wel even trainen! Dat gaat dus nog even duren. Aangezien ik in mei op vakantie ben wordt dat op zijn vroegst in juni. Er zijn dan vlak achter elkaar twee mogelijkheden in de buurt: de Limburgs Mooiste Run in Heerlen op 16 juni of de Buffer-Run in Bingelrade op 21 juni. Ik zie nog wel wat het wordt.

En daarna? Er blijft natuurlijk altijd iets om van te dromen. Zo zou ik best een keer een halve marathon willen lopen. Maar of dat haalbaar is met mijn gezondheid? Het belangrijkste is dat ik nu weer lekker ga lopen en daarvan ga genieten. Ik hou jullie op de hoogte van mijn vorderingen!

Posted in gezond leven | Leave a comment

Maskeren van autisme

Als reactie op mijn vorige post, waarin ik schreef over mijn autisme-diagnose, kreeg ik verschillende reacties van mensen die zeiden nooit wat aan me gemerkt te hebben. En dat waren niet alleen mensen die verder weg van me staan. Ook mijn moeder (die me toch erg goed kent) kan niet zoveel met deze diagnose. Zelf twijfel ik er niet aan dat de diagnose correct is. Ik herken veel (maar niet alles) van wat ik lees over Autisme Spectrum Stoornissen (ASS).

Hoe komt het dan toch dat de diagnose zo laat gesteld is (ik ben 37) en dat het sommige mensen erg verbaast? Ten eerste ben denk ik erg goed in het maskeren van mijn onzekerheid in bijvoorbeeld sociale situaties. Ik heb als kind geleerd wat wenselijk gedrag is en kan dit over het algemeen goed uitvoeren. Maar dat betekent niet dat het vanzelf gaat. Na sociale gelegenheden ben ik altijd erg moe en blij dat ik weer alleen naar mijn eigen huisje kan gaan. Ik ben best een einzelganger en moet er niet aan denken om altijd mensen om mij heen te hebben!

Daarnaast ben ik vrouw. Dat klinkt misschien als een open deur, maar onderzoek wijst uit dat ASS bij vrouwen veel later ontdekt wordt. Decennialang is gedacht dat ASS bij jongens vaker voorkomt dan bij meisjes. Eerst lagen de schattingen op 1 meisje tegenover 8 jongens, later werd dat 1 op vier en nu wordt gedacht het het mogelijk zelfs in gelijke mate voorkomt. Maar meisjes met ASS gedragen zich anders, ze zijn sociaal vaardiger dan jongens en meer naar binnen gekeerd. Jongens uiten hun onmacht en stress eerder luidruchtig of in agressie en krijgen dan ook eerder een diagnose en hulp.

Maar de belangrijkste reden van de diagnose nu is dat ik de afgelopen drie jaar zo heftig ziek was door mijn bipolaire stornis dat ik geen energie meer had om (bewust of onbewust) wenselijk gedrag te vertonen. En dus namen mijn ASS symptomen sterk toe, waardoor een diagnose mogelijk werd. Zo is mijn overgevoeligheid voor prikkels sterk toegenomen en kan ik niet lang in een drukke ruimte zijn (vond ik nooit al echt leuk). Maar ik heb ook last van herhalende bewegingen, wrijven over mijn benen, heen en weer wiebelen. Dat heb ik nooit eerder gedaan, ook niet als kind. En mijn sociale vaardigheden zijn afgenomen, ik heb grote moeite met een gesprek met een onbekende over koetjes en kalfjes.

In het onderzoek, dat uit drie gesprekken bestond, herkende ik veel van mezelf terug. Bij heel veel vragen dacht ik: “Oh ja, dat doe ik ook.” Dat maakte dat de diagnose voor mij niet echt als een verrassing kwam en ik er niet door ondersteboven ben. Wat ik hoop is dat de juiste begeleiding me zal helpen bij problemen waar ik vaak al mijn hele leven tegenaan loop. En dat is pure winst!

Posted in autisme | Leave a comment

Een nieuwe diagnose: autisme

In september 2016 kreeg ik de diagnose ‘bipolaire stoornis’. Het was een diagnose die veel verklaarde van de problemen waar ik al jaren tegenaan liep. De stemmingswisselingen, depressies en ‘hyper’ perioden. De burn-out die ik gehad had twee jaar eerder. De moeite die ik had om mijn leven te leiden. De hoop was toen dat met de juiste medicatie en het krijgen van inzicht in mijn ziekte het een stuk beter zou moeten kunnen gaan.

Helaas bleek dat ‘een stuk beter’ een lange zoektocht. Zo is de juiste medicatie vinden een kwestie van uitproberen en bij mij was het niet in een keer raak. We zijn nu 2,5 jaar verder en nu pas lijkt het erop dat ik de voor mij juiste medicatie slik. Bovendien rees het afgelopen jaar het vermoeden bij mijn behandelaars dat er meer aan de hand was. Dat de diagnose van een bipolaire stoornis wel klopte, maar dat het misschien niet het laatste ontbrekende puzzelstukje was.

En dus werd er een uitgebreid psychologisch onderzoek gestart in december 2017. Helaas belandde mijn dossier per ongeluk ergens onderop de stapel en kwam de uitslag pas in juni 2018. Een lijvig onderzoeksrapport over al mijn sterke en zwakke punten. Geen verrassingen eigenlijk, het meeste herkende ik wel. Dat ik talig zeer sterk ben bijvoorbeeld, waardoor ik altijd beter word ingeschat dan ik ben (bijvoorbeeld als het heel slecht gaat en ik moet worden opgenomen). Dat ik sociaal wat minder vaardig ben. En voor het eerst stond het daar: mogelijk autisme. Dat vond ik in eerste instantie vreemd, want autisme is toch iets waar je als kind al mee gediagnosiceerd wordt? Maar dat bleek dus niet zo te zijn, met name bij vrouwen wordt de diagnose vaak gemist en pas op latere leeftijd gesteld.

En dus ging ik opnieuw een onderzoekstraject in, dit keer bij de vakgroep autisme. Door een opname en een wachtlijst startte dit onderzoek pas in december 2018. Maar toen ging het snel, want afgelopen vrijdag kreeg ik al de uitslag. Ik was op zeven gebieden getest en daarvan waren er vijf zonder meer positief en 2 twijfelachtig. Meer dan genoeg om zonder twijfel te zeggen dat ik een Autisme Spectrum Stoornis heb.

Ondertussen zijn we een paar dagen verder. Het nieuws heeft een beetje kunnen bezinken. Enerzijds ben ik er wel van overtuigd dat deze diagnose klopt. Ik hoop dat ik nu een gerichtere behandeling kan krijgen, waardoor ik minder tegen mijn grenzen zal aanlopen. Maar anderzijds baal ik er ook wel van. Weer een ‘labeltje’, weer iets waar ik de rest van mijn leven mee zal moeten dealen. Al is autisme iets waar je mee geboren wordt, dus dat dealen deed ik natuurlijk mijn hele leven al. Ik wist het alleen niet.

Het liefst zou ik meteen met de behandeling beginnen, maar dat gaat helaas niet. Het is de bedoeling dat je start met ‘psycho-educatie’, een cursus van 13 weken over autisme. Maar die begint pas over vier maanden. Ik heb dus zelf maar vast wat boeken over autisme bij volwassenen besteld, kan ik vast gaan studeren! En wat dit verder gaat betekenen in de behandeling van mijn ziek-zijn? Ik weet het niet. Maar ik ben in elk geval weer een stukje wijzer.


Posted in autisme | Leave a comment

Meer door minder – minimalisme volgens Joshua Becker

De afgelopen dagen heb ik ademloos zitten lezen in een boek van Joshua Becker, getiteld: “The More of Less. Finding the Life You Want Under Everything You Own.” Je zou het kunnen omschrijven als een filosofie van het minimalisme. Maar minimalisme volgens Becker betekent niet dat je niets meer mag bezitten. Het gaat er vooral om dat je hele bewuste keuzes maakt.

Becker beschrijft eerst hoe we in de huidige consumptiemaatschappij zoveel spullen bezitten dat we erdoor worden opgeslokt. We komen altijd geld en tijd tekort voor alles wat we ‘willen’ (of ‘moeten’ volgens de maatschappij). Maar wat als we daar nu gewoon mee ophouden? Wat als we besluiten om daar niet meer aan mee te doen en alleen nog kiezen voor wat we echt belangrijk vinden? Minimalisme gaat bij Becker dus zeker niet alleen om minder spullen, het gaat om een hele levenshouding.

Maar die levenshouding begint wel degelijk bij ontspullen. Of zoals Becker het zegt: “You don’t need to own all that stuff.” Al die spullen kosten alleen maar tijd (om schoon te houden) en geld (om aan te schaffen en te onderhouden). Door hier hele bewuste keuzes in te maken hou je geld en tijd over voor andere dingen. Voor Becker hoort het er bij om dat geld en die tijd vervolgens zeker ook in te zetten voor anderen en niet alleen voor jezelf. Daarvan word je een gelukkiger mens, daar is hij van overtuigd!

Alles bij elkaar is Becker geen ‘standaard’ minimalist in de zin van het streven naar een compleet leeg huis. Maar hij weet je wel te inspireren om je eigen huis weer eens goed onder de loep te nemen. Nou was ik daar al langer mee bezig, maar boeken zoals deze helpen mij om op het juiste pad te blijven!

De Engelse versie van het boek bestel je hier, de Nederlandse vertaling is te vinden via deze link.



Posted in minimaliseren | Leave a comment

Gezond eten

Zoals ik al eerder schreef probeer ik sinds half december weer om elke dag voor mijzelf te koken. Of nou ja, meestal kook ik voor twee dagen tegelijk. Ik heb er echt weer lol in om in mijn kookboeken te duiken en lekkere recepten uit te zoeken. Wat ik allemaal at deze week? Deze heerlijke hartige taart met spinazie en geitenkaas naar een recept van Rens Kroes.

Ik kreeg het kookboek “Simple” van Yotam Ottolenghi. Dat bleek een schot in de roos te zijn! Ik maakte deze geweldige couscoussalade met verse kruiden. Erg lekker!

En tenslotte maakte ik – ook naar een recept van Ottolenghi – een pittige pompoensoep met sinaasappel en harissa. Met naanbrood erbij (oke, niet zelf gebakken, ik geef het toe) had ik daar een prima maaltijd aan.

Het is erg fijn dat het (meestal) lukt om weer te koken. Het is zowiezo een stuk gezonder. Goedkoper is het eigenlijk niet omdat ik nu recepten kook met veel verse kruiden enzo. Maar dat geeft niet. De komende week kook ik gewoon weer wat meer ‘budget’: chili con carne, andijviestamppot, dat soort dingen.

Posted in gezond leven | Leave a comment

Meevaller

Volgens de media zou iedereen er in 2019 financieel gezien een beetje op vooruit moeten gaan. Dus toen mijn uitkeringsspecificatie van het UWV binnenkwam was ik erg benieuwd. En het viel niet tegen… Netto ga ik er €30,15 per maand op vooruit. Is toch €360 per jaar. Niet gek!

Wat ik met die rijkdom ga doen? Nog niet zo lang geleden had ik vooral bedacht waaraan ik dat geld kon uitgeven. Nu denk ik: dat kan ik mooi sparen. Automatisch sparen, zodat het niet op de grote hoop verdwijnt en alsnog wordt uitgegeven.

Hoe is het bij jullie? Viel het mee of tegen met de inkomsten deze maand?

Posted in geld | Leave a comment

De broosheid van het leven met een psychische ziekte

In dagblad Trouw van zaterdag 19 januari staat een essay van filosoof en ervaringsdeskundige Awee Prins getiteld ‘Beter wordt het niet’, over de zin en onzin van de herstelbeweging in de psychiatrie.

“‘Herstellen’ betekent: iets in zijn oude toestand terugbrengen. Maar wie een psychose of een depressie heeft doorgemaakt, een slopende lichamelijke ziekte doorstaan of een kind verloren, zal daar nooit van herstellen. Een auto kun je herstellen, een mens niet.”

Prins schrijft dat wij onze broosheid niet onder ogen willen zien in de huidige prestatiesamenleving. We moeten functioneren en de hulpverlening is gericht op herstel van dit functioneren. “Wanneer de hulpverlening vanuit het streven naar herstel de afgrond niet herkent waarin degene die aan haar tafel zit, doet zij zichzelf en degenen waaraan zij is toegewijd ernstig tekort.”

Ik vind de term ‘broosheid’ die Prins gebruikt een erg mooie. De kwetsbaarheid die is ontstaan door mijn bipolaire stoornis zal waarschijnlijk nooit meer overgaan. Functioneren in de prestatiesamenleving kan ik op dit moment niet, zelfs niet nu het goed gaat. Misschien zal dit zelfs nooit meer lukken. En dat is niet erg, durf ik nu te zeggen. Ik functioneer in mijn broosheid, op mijn manier zo goed mogelijk.

Of zoals Prins het verwoordt: “Wij zouden psychiatrische stoornissen ook kunnen duiden als modes of existence; als manieren waarop sommige broze mensen nu eenmaal blijken te existeren, manieren die wij moeten leren omarmen en doorstaan, en waarin wij misschien zelfs een eigenaardige schik kunnen krijgen.”

Mijn bipolaire stoornis is mijn ‘mode of existence’ en ik zal het er mee moeten doen. De ene dag vecht ik ertegen, omdat ik niet voldoe aan het ideale plaatje van meekomen in de maatschappij. Maar gelukkig zijn er ook genoeg dagen dat ik van mezelf kan houden met mijn beperking. Een artikel zoals dat van Prins is dan een steuntje in de rug!

Posted in bipolaire stoornis | Leave a comment

Hypomanie

Bij een bipolaire stoornis schommelt je stemming tussen twee uitersten: depressie en (hypo)manie. Een manische periode wordt gekenmerkt door o.a.:

  • Verhoogd gevoel van geluk
  • Het gevoel hebben de hele wereld aan te kunnen, erg zelfverzekerd zijn
  • Euforie
  • Verhoogd energiepeil met tegelijk een verminderde behoefte aan slaap
  • Snel praten
  • Impulsiviteit
  • Ondoordachte aankopen
  • In een opwelling belangrijke beslissingen maken
  • Hyperseksualiteit
  • Makkelijk irriteerbaar

Bron: wikipedia

Ben je manisch, dan verlies je vaak alle contact met de realiteit. Ben je hypomaan (hypo=minder) dan zijn de symptomen minder duidelijk en kun je vaak nog redelijk functioneren. Gelukkig word ik alleen hypomaan, niet manisch. Voor mij geldt dat ik in die perioden energie voor tien heb, vol zit met plannen en het huis binnen no-time is opgeruimd. Het leven is een heerlijke flow en daar kan ik echt van genieten, dat is de leuke kant. Helaas heeft de medaille ook een keerzijde: ik ben erg onrustig, slaap slecht, ben supersnel geirriteerd (bijvoorbeeld in het verkeer) en geef veel te veel geld uit. Na enkele weken hypomanie ben ik zo uitgeput dat ik terugval in een depressie. Een vicieuze cirkel dus.

Wat ik hieraan kan doen? Het belangrijkste is om mezelf niet voorbij te rennen, maar voldoende rust te nemen. Dus niet de hele dag door rennnen, maar tussendoor ook een uurtje op de bank hangen. Niet midden in de nacht nieuwe blogposts gaan schrijven omdat je dan inspiratie hebt, maar op tijd naar bed, indien nodig met slaappil. Niet zo opgaan in een activiteit dat je vergeet te eten, maar vaste tijdstippen voor het eten aanhouden. Contragedrag noemt mijn behandelaar dat: niet opgaan in je manische gedrag, maar jezelf dwingen tot rustmomenten.

In een hypomane periode kan ik ook heel goed geld uitgeven op allerlei vlakken. In de supermarkt ben ik twee keer zoveel kwijt aan boodschappen, omdat alles lekker en noodzakelijk lijkt. Een boodschappenlijstje (en me daar heel streng aan houden) doet dan wonderen. Maar ik koop ook boeken, cd’s, kleding, online cursussen. Zelfs de aankoop van mijn huis werd (denk ik nu) gedaan in een hypomane periode. Ik ben nog op zoek naar de juiste methode om hier de rem op te zetten. Want achteraf zit ik met spullen die ik helemaal niet nodig heb en die vaak niet meer terug kunnen. Bovendien kan ik me zulke aankopen helemaal niet veroorloven!

Al met al lijkt hypomanie in het begin altijd even leuk, maar word ik al snel heel erg moe van mezelf. Bovendien is er altijd de angst voor de depressie die hoe dan ook zal volgen. Daarom word ik ook in een hypomane periode goed in de gaten gehouden door mijn familie en vrienden en mijn behandelaars. Zij hebben het vaak eerder dan ik door dat mijn stemming verhoogd is. Bijvoorbeeld omdat ik opeens veel meer appjes stuur! Met hun hulp kan ik dan weer zoeken naar een goede balans. Op dit moment ben ik heel licht hypomaan, maar zet het niet door. Het lijkt er dan ook op dat de medicatie waarmee ik in oktober ben gestart goed werkt. Duimen jullie met me mee dat het zo blijft?

Posted in bipolaire stoornis | Leave a comment

Uitstapje Amsterdam

Ik houd van reizen en uitstapjes maken! Maar door mijn ziek-zijn was het er al heel lang niet van gekomen. In juni zou ik me mijn broer naar Lissabon, maar helaas was ik toen net opgenomen. In augustus heb ik een paar dagen rondgereisd door Nederland om wat vrienden en familie te bezoeken. Dat was heel gezellig, maar na twee dagen was ik zo moe dat ik alleen nog maar naar huis wilde. Deze trip werd dus danig ingekort.

Maar nu ging ik het eindelijk opnieuw proberen! Een paar dagen naar Amsterdam om mijn broer en zijn partner te bezoeken. Omdat ik best wel tegen de treinreis opzag ging mijn moeder gezellig mee. We vertrokken zondagochtend en zijn dinsdagmiddag weer teruggekomen. Op het programma? Eigenlijk niet veel bijzonders: bijpraten, lekker samen (uit) eten en maandag naar het Rijksmuseum.

Dat klinkt misschien als niet veel. Maar een week of zes geleden had ik dit nog niet gekund. Simpelweg het weg zijn uit mijn eigen omgeving en het hebben van een ander ritme kost al zoveel energie! Het was dus een echte overwinning op mezelf.

Zondagochtend ging de wekker al vroeg, want we wilden op tijd in Amsterdam zijn. Na een lekkere lunch bij mijn broer thuis zijn we heerlijk door de stad gaan wandelen. Niets bijzonders, gewoon geveltjes kijken en bij mensen naar binnen gluren.  Het kost niets maar is zo leuk! ‘s Avonds hebben we heerlijk gegeten bij een restaurant aan het IJ. Het concept was dat je meerdere kleine gerechten bestelde die je met elkaar deelde. Als het op was bestelde je een nieuwe ronde. Ik heb echt genoten van het uit eten. Dat doe ik dus nooit meer (te duur), maar nu trakteerde mijn broer heel lief.

Na het eten zijn we nog gaan kijken bij het lichtjes festival. De grachten waren versierd met allerlei verlichte kunstwerken. Echt prachtig!
Maandag zijn we de hele dag in het Rijksmuseum geweest. Dat was een duurder uitje, want de toegang alleen al was €20. Maar wel erg de moeite waard. Mijn broer woont op 500 meter van het museum, dus lunchen hebben we gewoon low-budget thuis gedaan.
Op dinsdag zijn we nog even gaan shoppen in de uitverkoop. Ik ben erg goed geslaagd met een prachtig hardloopjasje dat was afgeprijsd van €100 naar €12. En ik had het nog echt nodig ook!
Al met al was het een geslaagd uitje. Ik heb gemerkt dat ik zo een paar dagen weg weer aan kan, en dat is erg fijn om te weten.  Voor herhaling vatbaar!

Posted in gezond leven | Leave a comment